Warning: Undefined array key "@type" in /www/wwwroot/marathitime.in/wp-content/plugins/seo-by-rank-math/includes/modules/schema/class-frontend.php on line 107

Warning: Undefined array key "@type" in /www/wwwroot/marathitime.in/wp-content/plugins/seo-by-rank-math/includes/modules/schema/class-frontend.php on line 180

IPL इतिहास, निबंध, संघ, मालकांची माहिती | IPL History, Essay, Team List, IPL Full information in Marathi 2023

IPL काय आहे, इतिहास, निबंध, संघ, मालकांची माहिती, स्वरूप, ब्रँड, खेळाडू, विजेत्या संघाची यादी, कमाई, नफा, तोटा, (Indian Premier League (IPL) History, Essay in Hindi) (Full Form, Facts, Winners Teams List, Winners and Runners List of All Seasons, Format, Players, Earning, Profit, Loss, Controversy)

IPL Full information in Marathi:- आपल्या देशात क्रिकेटचे करोडो चाहते आहेत. त्याला क्रिकेट पाहणे इतके आवडते की भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने भारतात इंडियन प्रीमियर लीग सुरू केली. जो देशातील विविध राज्यांच्या संघासोबत खेळला जातो. आज या लेखात आम्ही तुम्हाला इंडियन प्रीमियर लीग म्हणजेच IPL बद्दल माहिती देणार आहोत, ही स्पर्धा काय आहे, त्याचे स्वरूप काय आहे, कोणत्या राज्यांचे संघ यामध्ये सहभागी होतात, आतापर्यंतच्या विजेत्या संघांची यादी तुम्हाला यासंबंधी माहिती मिळेल. आमच्या या लेखात IPL, मालक इ. यासाठी तुम्हाला आमचा हा लेख शेवटपर्यंत वाचावा लागेल.

IPL संपूर्ण माहिती मराठीत
Table of Contents show

IPL म्हणजे काय, इतिहास, निबंध (IPL History, Essay in Marathi)

आयपीएलची घोषणा13 सप्टेंबर 2007
पूर्ण फॉर्मइंडियन प्रीमियर लीग
सुरू केले होतेबीसीसीआय द्वारे
पहिला हंगाम2008
एकूण हंगाम (सध्या)13
कोणत्या महिन्यात खेळला जातोएप्रिल ते मे
एकूण संघआठ
एकूण खेळाडू11
बक्षीस रक्कम20 कोटी
अधिकृत संकेतस्थळiplt20.com

आयपीएल पूर्ण फॉर्म (IPL Full Form)

आयपीएलचे पूर्ण नाव म्हणजे इंडियन प्रीमियर लीग (Indian Premier League). जो देशातील विविध राज्यांच्या संघांमध्ये खेळला जातो.

IPL हा कोणत्या प्रकारचा खेळ आहे  

IPL हा एक क्रिकेट खेळ आहे जो T20 लीग म्हणून खेळला जातो. हे दरवर्षी आपल्या देशात होते आणि भारतासह इतर देशांतील खेळाडूही या लीगमध्ये सहभागी होतात. क्रिकेटच्या या लीगमध्ये सहभागी होणारे संघ भारतीय शहरे किंवा राज्यांचे नेतृत्व करतात. या संघांमध्ये सामने खेळले जातात आणि शेवटी जो संघ विजयी राहतो त्याला ट्रॉफी आणि बक्षीस दिले जाते.

हेही वाचा – Holi Information in Marathi | होळी सणा बद्दल माहिती | Rangpanchmi 2023

आयपीएलची सुरुवात (IPL History)

BCCI (भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ) ने 2007 मध्ये इंडियन प्रीमियर लीग सुरू करण्याची घोषणा केली होती आणि या घोषणेच्या केवळ एक वर्षानंतर म्हणजे 2008 मध्ये ही लीग सुरू झाली.

IPL टीम फ्रँचायझी

या लीगची घोषणा झाल्यानंतर काही महिन्यांनी या लीगच्या संघांच्या फ्रँचायझींची विक्री झाली. लोकांनी संघाची फ्रँचायझी घेण्यासाठी बोली लावली होती, ज्या व्यक्तीने किंवा ट्रस्टने जास्त बोली लावली, त्या लोकांना संघाची फ्रेंचायझी मिळाली. अशा प्रकारे बेंगळुरू, चेन्नई, दिल्ली, हैदराबाद, राजस्थान, कोलकाता, पंजाब आणि मुंबई संघांना त्यांचे मालक मिळाले. मात्र, जसजसा खेळ पुढे सरकत गेला तसतसे काही संघ निघून गेले आणि नवीन संघ सामील झाले. उदाहरणार्थ, या लीगमध्ये पुणे आणि गुजरात राज्यांतील संघही सहभागी झाले होते, ज्यांचा या लीगमध्ये अद्याप समावेश नाही.

IPL संघ

आतापर्यंत या लीगमध्ये एकूण आठ संघ सहभागी झाले आहेत, परंतु या वर्षीपासून म्हणजेच 2022 पासून आणखी 2 संघ आयपीएलमध्ये सामील झाले आहेत. आणि हे संघ आपल्या देशातील उद्योगपती आणि अभिनेत्यांनी विकत घेतले आहेत. येथे आम्ही त्या संघांना माहिती देत ​​आहोत.

दिल्ली कॅपिटल्स संघ

संघाचे नावदिल्ली राजधान्या
राज्य शहरदिल्ली
मालकGMR आणि JSW ग्रुप
कर्णधारऋषभ पंत
पदार्पण2008
होम ग्राउंडअरुण जेटली स्टेडियम आणि शहीद वीर नारायण सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम
विजेताएकदाही नाही
अधिकृत संकेतस्थळdelhicapitals.in/

या संघाचे नाव आधी दिल्ली डेअर डेव्हिल्स होते, जे नंतर दिल्ली कॅपिटल्स म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

कोलकाता नाईट रायडर्स संघ

संघाचे नावकोलकाता नाईट रायडर्स
राज्य शहरकोलकाता, पश्चिम बंगाल
कर्णधारश्रेयस अय्यर
पदार्पण2008
मालकअभिनेता शाहरुख खान, जुही चावला आणि तिचा नवरा जय मेहता
कंपनीरेड चिलीज एंटरटेनमेंट आणि मेहता ग्रुप
होम ग्राउंडईडन गार्डन, कोलकाता
विजेतादोनदा (2012, 2014)
अधिकृत संकेतस्थळkkr.in

चेन्नई सुपर किंग्ज संघ

संघाचे नावचेन्नई सुपर किंग्ज
राज्य शहरचेन्नई
संघाचा कर्णधाररवींद्र जडेजा
पदार्पण2008
मालकइंडियन सिमेंट
होम ग्राउंडM. A. चिदंबरम स्टेडियम / महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम
विजेता4 वेळा (2010, 2011, 2018, 2021)
अधिकृत संकेतस्थळchennaisuperkings.com 

रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर संघ

संघाचे नावरॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर
राज्य शहरबंगलोर, कर्नाटक
कर्णधारfef du plessis
पदार्पण2008
मालकसंयुक्त आत्मा
होम ग्राउंडएम चिन्नास्वामी स्टेडियम
विजेताएकदाही नाही
अधिकृत संकेतस्थळroyalchallengers.com

मुंबई इंडियन्स संघ

संघाचे नावमुंबई इंडियन्स
राज्य शहरमुंबई, महाराष्ट्र
कर्णधाररोहित शर्मा
पदार्पण2008
मालकमुकेश अंबानी, नीता अंबानी, रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड
विजेता5 वेळा, 2013, 2015, 2017 आणि 2019, 2020
होम ग्राउंडवानखेडे स्टेडियम
आधिरिक वेबसाइटmumbaiindians.com

राजस्थान रॉयल्स संघ

संघाचे नावराजस्थान रॉयल्स
राज्य शहरराजस्थान
कर्णधारसंजू सॅमसन
पदार्पण2008
होम ग्राउंडसवाई मानसिंग स्टेडियम
विजेताएकदा, 2008
मालकलचलान मर्डोकच्या जागी मनोज
अधिकृत संकेतस्थळrajasthanroyals.com

सनरायझर्स हैदराबाद संघ

संघाचे नावसनराइज हैदराबाद
राज्य शहरहैदराबाद, तेलंगणा
कर्णधारकेन विल्यमसन
पदार्पण2013
होम ग्राउंडराजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम
विजेताएके काळी (वर्ष २०१६)
मालककलानिथी मारन आणि सन टीव्ही नेटवर्क
अधिकृत संकेतस्थळsunrisershyderabad.in 

किंग्ज इलेव्हन पंजाब संघ

संघाचे नावकिंग्ज इलेव्हन पंजाब
कर्णधारमयंक अग्रवाल
पदार्पण2008
होम ग्राउंडपीसीए स्टेडियम / होळकर स्टेडियम
विजेताजिंकले नाही
मालकअभिनेत्री प्रीती झिंटा, नेस वाडिया, करण पॉल, मोहित बर्मन
अधिकृत संकेतस्थळwww.kxip.in/ 

गुजरात टायटन्स

संघाचे नावगुजरात टायटन्स
जुने नावगुजरात कमर
कर्णधारहार्दिक पांड्या
पदार्पणवर्ष 2022
होम ग्राउंडनरेंद्र मोदी स्टेडियम, मोटेरा
विजेताआता नाही
मालकCVC कॅपिटल पार्टनर्स
अधिकृत संकेतस्थळwww.gujarattitansipl.com

लखनौ सुपरजेंट्स

संघाचे नावलखनौ सुपरजेंट्स
कर्णधारके एल राहुल
पदार्पण2022 मध्ये
होम ग्राउंडBRSABV अकान क्रिकेट स्टेडियम
विजेताआता नाही
मालकसंजीव गोयंका
अधिकृत संकेतस्थळwww.lucknowteam.com

IPL संघ मालक आणि ब्रँड व्हॅल्यू (IPL Teams Owners and Brand Value 2023)

संघाचे नावमालकाचे नावब्रँड मूल्य
मुंबई इंडियन्स रिलायन्स इंडस्ट्रीज25 अब्ज   
कोलकाता नाईट रायडर्स जय मेहता आणि  शाहरुख खान5.43 अब्ज   
चेन्नई सुपर किंग्ज चेन्नई सुपर किंग्ज क्रिकेट लिमिटेड27 अब्ज 
रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर संयुक्त आत्मा5.36 अब्ज   
दिल्ली राजधान्या जीएमआर ग्रुप आणि जेएसडब्ल्यू ग्रुप3.70 अब्ज   
 राजे 11 पंजाबकेपीएच ड्रीम क्रिकेट प्रायव्हेट लिमिटेड, प्रीती झिंटा, नेस वाडिया, मोहित बर्मन, ओबेरॉय ग्रुप, करण पॉल3.18 अब्ज 
राजस्थान रॉयल्स मनोज बदले (मनोज बदले)2.49 अब्ज  
सनराइज हैदराबाद सन टीव्ही नेटवर्क4.42 अब्ज 
गुजरात टायटन्सCVC कॅपिटल पार्टनर्स56.2 अब्ज
लखनौ सुपरजेंट्ससंजीव गोयंका70.9 अब्ज

IPL मॅच फॉरमॅट (Format)

  • आयपीएलमध्ये सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक संघाला दुसऱ्या संघासोबत दोन सामने खेळावे लागतात आणि या सामन्यांनंतर जो संघ पहिल्या चार क्रमांकावर येतो. ते प्लेऑफसाठी पात्र ठरतात.
  • प्लेऑफमध्ये, दोन अव्वल मानांकित संघांमध्ये अंतिम फेरीत स्थान मिळवण्यासाठी स्पर्धा असते आणि हा सामना जिंकणारा संघ अंतिम फेरीत आपले स्थान निश्चित करतो.
  • तर पराभूत संघाला अंतिम फेरीत जाण्याची आणखी एक संधी मिळते आणि हा संघ दुसऱ्या क्वालिफायर, तिसऱ्या आणि चौथ्या क्रमांकाच्या संघांमधील सामन्यात विजेत्या संघासोबत खेळतो. आणि जो संघ दुसरा क्वालिफायर जिंकतो, तो अंतिम सामना खेळतो.
  • त्यामुळेच प्रत्येक आयपीएल संघ अव्वल दोनमध्ये येण्याचा प्रयत्न करतो, जेणेकरून तो हरला तरी त्याला अंतिम फेरीत स्थान मिळवण्याची दुसरी संधी मिळू शकेल.

आयपीएल लिलाव

संघाची फ्रँचायझी खेळाडू मिळवू शकते असे तीन मार्ग आहेत, एक लिलावाद्वारे, दुसरा ट्रेडिंग विंडोद्वारे (एक संघ दुसर्‍या संघासह खेळाडूंची देवाणघेवाण करतो) आणि तिसरा अनुपलब्ध खेळाडूंच्या बदलींवर स्वाक्षरी करून आहे. अनुपलब्ध खेळाडू).

हेही वाचा – Chanakya Niti: असा जीवनसाथी स्थिर घर उध्वस्त करतो, वाचवले पाहिजे

लिलाव प्रक्रिया

  • आयपीएलमध्ये दरवर्षी लिलाव होतो. प्रत्येक फ्रँचायझी संघाचे मालक या लिलावात भाग घेतात आणि त्यांच्या आवडत्या खेळाडूंना मिळवण्यासाठी बोली लावतात.
  • प्रत्येक खेळाडूसाठी आधारभूत किंमत निश्चित केली जाते आणि या मूळ किमतीपेक्षा जास्त बोली फ्रँचायझी लावते. सर्वात जास्त किमतीची बोली लावणाऱ्या फ्रँचायझीला तो खेळाडू मिळतो.
  • लिलावापूर्वी प्रत्येक फ्रँचायझी आपले 3 खेळाडू विकत घेऊ शकते आणि ‘राईट टू मॅच’ वापरण्याचा अधिकारही फ्रँचायझीला आहे.

खेळाडू रिटेन म्हणजे काय?

लिलाव सुरू होण्यापूर्वी कोणतीही फ्रँचायझी त्यांच्या संघातील जास्तीत जास्त तीन खेळाडूंना त्यांच्या संघात ठेवू शकते आणि तसे केल्यास लिलावादरम्यान राखून ठेवलेल्या खेळाडूंचा लिलाव केला जात नाही.

रिटेन का वापरला जातो

आपल्या संघातील सर्वात महत्त्वाच्या खेळाडूंना आपल्या संघाचा एक भाग ठेवण्यासाठी याचा वापर केला जातो. तथापि, हे फ्रँचायझीवर अवलंबून आहे की ते आपल्या खेळाडूंना कायम ठेवू इच्छितात की नाही.

राखून ठेवलेल्या खेळाडूंची किंमत

तीन खेळाडूंना कायम ठेवण्याची किंमत

फ्रँचायझीने आपल्या तीन खेळाडूंना कायम ठेवल्यास त्यांना त्या खेळाडूंसाठी अनुक्रमे किंमत मोजावी लागेल. पहिल्या खेळाडूला 15 कोटी रुपये, दुसऱ्या खेळाडूला 11 कोटी रुपये आणि तिसऱ्या खेळाडूला 7 कोटी रुपये. अशा प्रकारे, लिलावासाठी निश्चित केलेल्या रकमेतून त्या फ्रेंचायझीचे 33 कोटी रुपये कमी झाले आहेत.

दोन खेळाडूंना कायम ठेवण्याची किंमत

फ्रँचायझीने आपल्या दोन खेळाडूंना कायम ठेवल्यास त्यांना अनुक्रमे त्या खेळाडूंची किंमत मोजावी लागेल. पहिल्या खेळाडूसाठी 12.5 कोटी रुपये आणि दुसऱ्या खेळाडूसाठी 8.5 कोटी रुपये आणि अशा प्रकारे त्या फ्रँचायझीचे 21 कोटी रुपये लिलावासाठी निश्चित केलेल्या रकमेतून कमी केले जातात.

खेळाडूंना कायम ठेवण्याची किंमत

जर फ्रँचायझीने त्यांच्यापैकी एक खेळाडू कायम ठेवला तर त्यांना त्या खेळाडूसाठी 12.5 कोटी रुपये द्यावे लागतील. त्यानंतर लिलावासाठी निश्चित केलेल्या रकमेतून ही रक्कम वजा केली जाते.

राईट टू मॅच कार्ड म्हणजे काय?

राईट टू मॅच हा एक प्रकारचा अधिकार आहे, ज्याच्या मदतीने कोणतीही फ्रँचायझी आपल्या संघातील विकले गेलेले खेळाडू मिळवू शकते. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या फ्रँचायझीने आपला कोणताही खेळाडू कायम ठेवला नाही आणि तो खेळाडू दुसऱ्या फ्रेंचायझीने विकत घेतला असेल. त्यामुळे या खेळाडूंना त्यांच्या संघाचा भाग बनवण्यासाठी फ्रँचायझी लिलाव प्रक्रिया संपल्यानंतर या कार्डच्या मदतीने त्यांना मिळवू शकतात. त्यानंतर तो खेळाडू त्याच्या जुन्या फ्रेंचायझीकडे परत जातो. खेळाडूच्या फ्रँचायझी संघाला त्याच्या संघात समाविष्ट करण्यासाठी तेवढीच रक्कम द्यावी लागते, ज्या रकमेत त्याला दुसऱ्या फ्रेंचायझीने खरेदी केले आहे.

राईट टू मॅच कार्ड  नियम

  • जर एखाद्या फ्रँचायझीने आपल्या 3 खेळाडूंना कायम ठेवले तर नियमांनुसार ती ‘राईट टू मॅच’ कार्ड फक्त दोनदा वापरू शकते.
  • जर त्यांच्या संघातील दोन किंवा एक खेळाडू फ्रँचायझीने कायम ठेवले तर नियमानुसार ते तिघे हे कार्ड वापरू शकतात.

आयपीएल हंगाम

आतापर्यंत या लीगचे 13 हंगाम पूर्ण झाले आहेत तर 14वा हंगाम 2021 मध्ये मे महिन्यात आला होता, परंतु कोरोना विषाणूमुळे तो मध्यंतरी रद्द करण्यात आला. मागील 13 हंगामातील विजेत्या संघांची नावे पुढीलप्रमाणे आहेत

IPL विजेता संघ (IPL विजेता संघ यादी)

हंगामविजयी संघधावपटू
2008राजस्थान रॉयल्सचेन्नई सुपर किंग्ज
2009डेक्कन चार्जर्सरॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर
2010चेन्नई सुपर किंग्जमुंबई इंडियन्स
2011चेन्नई सुपर किंग्जरॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर
2012कोलकाता नाईट रायडर्सचेन्नई सुपर किंग्ज
2013मुंबई इंडियन्सचेन्नई सुपर किंग्ज
2014कोलकाता नाईट रायडर्सकिंग्ज इलेव्हन पंजाब
2015मुंबई इंडियन्सचेन्नई सुपर किंग्ज
2016सनराइज हैदराबादरॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर
2017मुंबई इंडियन्सरायझिंग पुणे सुपरजायंट
2018चेन्नई सुपर किंग्जसनराइज हैदराबाद
2019मुंबई इंडियन्सचेन्नई सुपर किंग्ज
2020मुंबई इंडियन्सराजधानी दिल्ली
2021चेन्नई सुपर किंग्जकोलकाता नाईट रायडर्स

IPL पुरस्कार

आयपीएलच्या प्रत्येक हंगामात खेळाडूंना अनेक प्रकारचे पुरस्कारही दिले जातात आणि यापैकी दोन पुरस्कार म्हणजे ऑरेंज आणि पर्पल कॅप. ऑरेंज कॅप ही बॅट्समनसाठी तर जांभळी कॅप बॉलर्ससाठी बनवली जाते. आयपीएलच्या मोसमात सर्वाधिक धावा करणाऱ्या फलंदाजाला ही कॅप दिली जाते आणि अशा प्रकारे अंतिम सामन्यात ही कॅप चालू हंगामात सर्वाधिक धावा करणाऱ्या फलंदाजाकडे असते. गोलंदाजाच्या बाबतीतही असेच घडते.

विजेत्या संघासाठी बक्षीस रक्कम

आयपीएलच्या प्रत्येक मोसमात बक्षिसाची रक्कम बदलते आणि या वर्षीची लीग जिंकणाऱ्या संघाला २० कोटी रुपये दिले जातील. दुसऱ्या क्रमांकावर येणाऱ्या संघासाठी ही बक्षीस रक्कम 12.5 कोटी, तिसऱ्या आणि चौथ्या क्रमांकावर येणाऱ्या संघासाठी ही रक्कम 8.75 कोटी इतकी आहे.

 IPL किती प्रसिद्ध आहे (आयपीएल लोकप्रियता)

  • आयपीएलची आवड फक्त भारतापुरती मर्यादित नाही, ही लीग इतर देशांमध्येही पाहायला मिळते. आशिया, मध्य पूर्व, यूके, ऑस्ट्रेलिया आणि अमेरिका या देशांमध्ये आयपीएलची प्रेक्षकसंख्या खूप जास्त आहे.
  • 2016 च्या तुलनेत 2017 च्या आयपीएल सीझनच्या दर्शकांमध्ये 40 टक्के वाढ झाली आहे. ज्याने आयपीएलचा शेवटचा सीझन सर्वात प्रसिद्ध सीझन ठरला.
  • यंदाच्या आयपीएल सीझनला 2017 पेक्षा जास्त प्रेक्षकसंख्या मिळेल अशी अपेक्षा आहे. कारण यंदाच्या मोसमातील सलामीचा सामना जास्तीत जास्त प्रेक्षकांनी पाहिला आहे.
  • आयपीएलच्या लोकप्रियतेचा अंदाज तुम्ही यावरूनही लावू शकता की आयपीएल हा जगातील सर्वात महागडा खेळ आहे आणि दरवर्षी ही लीग करोडो रुपयांची कमाई करते.
  • हा गेम फक्त टीव्हीपुरता मर्यादित नसून तो ऑनलाइनही मोठ्या प्रमाणावर पाहिला जातो आणि त्याचे ऑनलाइन व्ह्यूअरशिप लाखोंच्या घरात आहे. 2018 च्या लीगच्या पहिल्या वीकेंडमध्ये, IPL च्या बेस वेबसाइटला 3.5 दशलक्षाहून अधिक हिट्स मिळाले.
  • हे आतापर्यंत Hotstar द्वारे 82.4 दशलक्ष दर्शकांनी पाहिले आहे, जे गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 76% पेक्षा जास्त आहे.

IPL संघाचे मालक पैसे कसे कमवतात

जगातील सर्वात महागड्या खेळांमध्ये सहभागी असलेल्या आयपीएल संघांचे मालक पाच मार्गांनी पैसे कमवतात, जे खालीलप्रमाणे आहेत.

बक्षीस रक्कम

आयपीएल हंगामाच्या शेवटी, पहिल्या चार संघांना बक्षीस रक्कम दिली जाते, जी या संघाच्या मालकांना जाते. आयपीएल अंतर्गत दिलेली ही रक्कम दरवर्षी वाढते आणि दरवर्षी विजेत्या संघाला करोडो रुपये मिळतात.

ब्रँड मूल्य

IPL संघांचे मालक त्यांच्या संघाची ब्रँड व्हॅल्यू वाढवण्यासाठी दरवर्षी करोडो रुपये देऊन सर्वाधिक लोकप्रिय खेळाडू खरेदी करतात. कारण संघाचे मूल्य वाढवूनच संघाला भरपूर गुंतवणूकदार मिळतात.

प्रायोजक

इंडियन प्रीमियर लीगचे मालक प्रायोजकत्वाद्वारे पैसे कमवतात आणि प्रायोजकत्वाचे उत्पन्न हे संघांसाठी कमाईचे खरे स्त्रोत आहे. IPL संघांच्या खेळाडूंच्या जर्सीवर लिहिलेली अनेक कंपन्यांची नावे तुम्ही पाहिली असतील, जे संघांचे प्रायोजक आहेत.

तिकिटांद्वारे

IPL फ्रँचायझीच्या मालकांसाठी तिकिटे हा उत्पन्नाचा आणखी एक मोठा स्रोत आहे. म्हणजेच कोणत्याही संघाच्या घरच्या मैदानावर सामने खेळले जातात. तो सामना पाहण्यासाठी प्रेक्षकांनी खरेदी केलेल्या तिकिटाचे पैसे त्या संघाच्या मालकांकडे जातात.

मीडिया अधिकार

  • IPL संघांचे मालक मीडिया अधिकारांद्वारे सर्वाधिक कमाई करतात आणि हे उत्पन्नाचे सर्वात महत्वाचे स्त्रोत आहे.
  • मीडिया हक्क म्हणजे एखाद्या वाहिनीला सामन्याचे प्रसारण करण्याचा अधिकार दिला जातो आणि हा अधिकार मिळवण्यासाठी चॅनलकडून बीसीसीआयला पैसे दिले जातात.
  • त्यानंतर बीसीसीआय या पैशातून आपला हिस्सा ठेवते आणि उर्वरित विकले गेलेले पैसे संघांमध्ये वितरित करते. हे पैसे त्यांच्या मालकांना संघांच्या श्रेणीनुसार दिले जातात.
  • म्हणजेच हंगामात जो संघ पहिला येतो त्याला जास्त पैसे मिळतात आणि जो संघ शेवटचा येतो त्याला कमी पैसे दिले जातात.

व्यापार विक्री

आयपीएल संघ कॅप, मनगटाचे घड्याळे, टी-शर्ट मिळवतात आणि या सर्व गोष्टी प्रेक्षक आणि IPL प्रेमी मोठ्या प्रमाणात खरेदी करतात. जे आयपीएल संघांच्या मालकांसाठी उत्पन्नासारखे काम करते.

आयपीएलमुळे भारताची लोकप्रियता वाढली

  • आयपीएलच्या यशामुळे भारताची ओळखही जगात आणखी वाढली आहे. आज आयपीएलमुळे क्रीडा जगतातील सर्व प्रसिद्ध लीगमध्ये भारताचे नावही घेतले जाते.
  • जगभरातील क्रिकेटपटूंना भारताच्या या क्रिकेट लीगचा भाग व्हायचे आहे. त्यामुळे भारत क्रिकेटपटूंच्या व्यवसायात सर्वाधिक लोकप्रिय देश बनला आहे.

आयपीएलचे फायदे

नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन द्या

आयपीएल मुळेच आज भारतातील युवा खेळाडूंना आपले कौशल्य दाखवण्याची संधी मिळत आहे आणि यावेळी आपल्या देशातील अतिशय सक्षम युवा खेळाडू आपल्या देशाच्या आणि इतर देशांच्या खेळाडूंसोबत खेळू शकतात आणि त्यांच्याकडून खूप काही शिकू शकतात. .

देशाच्या अर्थव्यवस्थेला फायदा

आयपीएलमुळे आपल्या देशालाही अनेक फायदे मिळत आहेत, जसे की यामुळे आपल्या देशाची अर्थव्यवस्था वाढत आहे आणि इतर देशातून लोक हे खेळ पाहण्यासाठी भारतात येत आहेत, त्यामुळे आपल्या देशाच्या पर्यटनातही वाढ होत आहे. बढती

इतर प्रकारच्या लीग सुरू झाल्या

आयपीएलच्या यशानंतर आपल्या देशात कबड्डी, फुटबॉल आणि बॅडमिंटन इत्यादी इतर खेळांच्या लीग सुरू झाल्या, त्यामुळे या खेळांना भारतातही प्रोत्साहन दिले जात आहे.

आयपीएलचे तोटे

  • आयपीएलमुळे आपल्या देशातील खेळाडूंना विश्रांतीची संधी मिळत नाही. त्यामुळे ते आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील खेळांमध्ये योग्य कामगिरी करू शकत नाहीत. 
  • अनेक खेळाडू आयपीएलच्या माध्यमातून भरपूर कमाई करत आहेत, त्यामुळे त्यांचा पैशाकडे कल वाढत आहे आणि अनेक खेळाडू मुदतपूर्व निवृत्तीही घेत आहेत.

आयपीएलमुळे बीसीसीआयची ओळख

BCCI हे क्रिकेट विश्वातील सर्वाधिक पैसे कमावणारे क्रिकेट बोर्ड आहे आणि ते खूप प्रसिद्धही आहे. पण आयपीएल सुरू झाल्यापासून बीसीसीआयचा लौकिक क्रिकेट जगतात आणखी वाढला आहे. आज बीसीसीआय आयपीएलच्या माध्यमातून करोडो रुपयांची कमाई करत आहे. यासोबतच आयपीएलमुळे जगभरात क्रिकेटला अधिक ओळख मिळाली आहे.

IPL वाद

  • 2013 लीग दरम्यान मॅच फिक्सिंग करण्यात आले होते ज्यामुळे दोन संघांवर बंदी घालण्यात आली होती आणि हे संघ चेन्नई सुपर किंग्स आणि राजस्थान रॉयल्स होते. या संघांशिवाय अनेक खेळाडूंनाही या लीगमध्ये सहभागी होण्यास बंदी घालण्यात आली होती. बंदी असलेल्या संघांनी 2018 साली लीगमध्ये पुनरागमन केले असले तरी.
  • 2013 मध्ये, आयपीएल फ्रँचायझी टीम पुणे वॉरियर्स इंडिया (PWI) च्या मालकांनी त्यांची फ्रेंचायझी सोडली होती. कारण फ्रँचायझी घेण्याचे शुल्क या संघाच्या मालकांनी भरलेले नव्हते.
  • आयपीएल सुरू करण्यामागे ललित मोदींचा सर्वात मोठा हात होता आणि ते आयपीएलचे अध्यक्ष होते. पण सट्टेबाजी आणि मनी लाँड्रिंगमध्ये गुंतल्यामुळे मोदींची आयपीएलमधून हकालपट्टी करण्यात आली आणि सध्या तो दुसऱ्या देशात राहत आहे.

IPL मनोरंजक तथ्ये

  • खेळाडूच्या कराराचा कालावधी एक वर्षाचा असतो, परंतु फ्रँचायझीची इच्छा असल्यास ती आपल्या खेळाडूचा करार दोन वर्षांसाठीही वाढवू शकते.
  • आयपीएल संघात 18 ते 25 खेळाडू असू शकतात, ज्यामध्ये एका संघात जास्तीत जास्त 8 विदेशी खेळाडू असू शकतात.
  • डेक्कन चार्जर्स, गुजरात लायन्स, कोची टस्कर्स केरळ, पुणे वॉरियर्स इंडिया आणि रायझिंग पुणे सुपरजायंट हे एकेकाळी आयपीएल संघ असायचे पण आता हे संघ आयपीएलचा भाग नाहीत.
  • Vivo कंपनीने IPL चा टायटल स्पॉन्सर सुमारे 439.8 कोटी रुपयांना विकत घेतला आहे आणि हा टायटल स्पॉन्सर Vivo ला 5 वर्षांसाठी म्हणजेच 2018 ते 2022 पर्यंत देण्यात आला आहे.
  • जगभरातील सुमारे 18 देशांमध्ये आयपीएलचे सामने प्रसारित केले जातात, तर हॉटस्टारला इंटरनेटवर आयपीएलचे प्रसारण करण्याचा अधिकार आहे.
  • आयपीएल गव्हर्निंग कौन्सिल या स्पर्धेच्या सर्व कामकाजासाठी जबाबदार आहे आणि या परिषदेचे सदस्य राजीव शुक्ला, अजय शिर्की, सौरव गांगुली, अनुराग ठाकूर आणि अनिरुद्ध चौधरी आहेत.
  • कोणत्याही पाकिस्तानी खेळाडूला आयपीएलमध्ये सहभागी होण्याचा अधिकार नाही. मात्र, ज्या वेळी आयपीएल सुरू झाले, त्यावेळी अनेक संघांमध्ये पाकिस्तानचे खेळाडू असायचे. पण नंतर या देशातील खेळाडूंना आयपीएलमध्ये भाग घेण्यास बंदी घालण्यात आली.

आपल्या देशात जेव्हा आयपीएल सुरू झाले, तेव्हा ही लीग इतकी यशस्वी होईल, अशी कोणालाच अपेक्षा नव्हती. पण हळूहळू ही लीग भारतासह जगभरात खूप प्रसिद्ध झाली आहे आणि या लीगचे भविष्य खूप उज्ज्वल आहे.

FAQ

प्रश्न: आयपीएलचे पूर्ण रूप काय आहे?
उत्तर:
इंडियन प्रीमियर लीग.

प्रश्न: IPL कधी सुरू होईल?
उत्तर:
सप्टेंबर ते ऑक्टोबर.

प्रश्न: आयपीएल संघ किती आहे?
उत्तर :
१०

प्रश्न: आयपीएलमध्ये ऑरेंज कॅप कोणाला मिळते?
उत्तर:
फलंदाजाने सर्वाधिक धावा केल्याबद्दल

प्रश्न: आयपीएलमध्ये पर्पल कॅप कोणाला मिळते?
उत्तर:
गोलंदाजाने सर्वाधिक विकेट घेतल्यावर


YOU MIGHT ALSO LIKE

Author

Marathi Time

3 thoughts on “IPL इतिहास, निबंध, संघ, मालकांची माहिती | IPL History, Essay, Team List, IPL Full information in Marathi 2023”

Leave a Comment