भारतातील २८ राज्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेश: राजधानी, जिल्हे, हवामान आणि संपूर्ण माहिती | All Indian States and UTs Complete Guide in Marathi
भारतातील सर्व २८ राज्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेशांची संपूर्ण यादी, राजधानी, जिल्हे, हवामान, क्षेत्रफळ, लोकसंख्या आणि वैशिष्ट्ये मराठीत सविस्तर वाचा.
भारत हा जगातील सर्वात मोठा लोकशाही देश असून सांस्कृतिक, भौगोलिक आणि भाषिक विविधतेने नटलेला आहे. भारतीय संविधानाच्या कलम १ नुसार भारत हा 'राज्यांचा संघ' (Union of States) आहे. सद्यस्थितीत भारतात एकूण २८ घटक राज्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेश (Union Territories) आहेत.
स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणारे विद्यार्थी, शिक्षक, प्रवासी आणि प्रत्येक जागरूक नागरिकासाठी भारताच्या सर्व राज्यांची राजधानी, तेथील एकूण जिल्ह्यांची संख्या, हवामान, भौगोलिक रचना आणि विकासात्मक प्रकल्प यांची अद्ययावत माहिती असणे अत्यंत आवश्यक आहे. खालील संपूर्ण मार्गदर्शकामध्ये भारताच्या सर्व राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांची विस्तृत सूची आणि प्रत्येक राज्याच्या सविस्तर माहितीची लिंक देण्यात आली आहे.
भारतातील सर्व २८ राज्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेशांची संपूर्ण तालिका (Complete List)
| राज्य / केंद्रशासित प्रदेश | प्रकार | राजधानी | एकूण जिल्हे | अधिकृत भाषा | सविस्तर माहिती |
|---|---|---|---|---|---|
| आंध्र प्रदेश (Andhra Pradesh) | राज्य | Amaravati | 26 | Telugu | सविस्तर वाचा → |
| अरुणाचल प्रदेश (Arunachal Pradesh) | राज्य | Itanagar | 26 | English | सविस्तर वाचा → |
| आसाम (Assam) | राज्य | Dispur | 31 | Assamese, Boro | सविस्तर वाचा → |
| बिहार (Bihar) | राज्य | Patna | 38 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| छत्तीसगड (Chhattisgarh) | राज्य | Raipur | 33 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| गोवा (Goa) | राज्य | Panaji | 2 | Konkani | सविस्तर वाचा → |
| गुजरात (Gujarat) | राज्य | Gandhinagar | 33 | Gujarati | सविस्तर वाचा → |
| हरियाणा (Haryana) | राज्य | Chandigarh | 22 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| हिमाचल प्रदेश (Himachal Pradesh) | राज्य | Shimla (Summer) Dharamshala (Winter) | 12 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| झारखंड (Jharkhand) | राज्य | Ranchi | 24 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| कर्नाटक (Karnataka) | राज्य | Bengaluru (Summer) Belagavi (Winter) | 31 | Kannada | सविस्तर वाचा → |
| केरळ (Kerala) | राज्य | Thiruvananthapuram | 14 | Malayalam | सविस्तर वाचा → |
| मध्य प्रदेश (Madhya Pradesh) | राज्य | Bhopal | 55 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| महाराष्ट्र (Maharashtra) | राज्य | Mumbai (Summer) Nagpur (Winter) | 36 | Marathi | सविस्तर वाचा → |
| मणिपूर (Manipur) | राज्य | Imphal | 16 | Meitei | सविस्तर वाचा → |
| मेघालय (Meghalaya) | राज्य | Shillong | 12 | English, Khasi, Garo | सविस्तर वाचा → |
| मिझोराम (Mizoram) | राज्य | Aizawl | 11 | Mizo, English | सविस्तर वाचा → |
| नागालँड (Nagaland) | राज्य | Kohima | 16 | English | सविस्तर वाचा → |
| ओडिशा (Odisha) | राज्य | Bhubaneswar | 30 | Odia | सविस्तर वाचा → |
| पंजाब (Punjab) | राज्य | Chandigarh | 23 | Punjabi | सविस्तर वाचा → |
| राजस्थान (Rajasthan) | राज्य | Jaipur | 50 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| सिक्कीम (Sikkim) | राज्य | Gangtok | 6 | Nepali, Sikkimese, Lepcha, English | सविस्तर वाचा → |
| तमिळनाडू (Tamil Nadu) | राज्य | Chennai | 38 | Tamil | सविस्तर वाचा → |
| तेलंगणा (Telangana) | राज्य | Hyderabad | 33 | Telugu | सविस्तर वाचा → |
| त्रिपुरा (Tripura) | राज्य | Agartala | 8 | Bengali, English, Kokborok | सविस्तर वाचा → |
| उत्तर प्रदेश (Uttar Pradesh) | राज्य | Lucknow | 75 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| उत्तराखंड (Uttarakhand) | राज्य | Bhararisain (Summer) Dehradun (Winter) | 13 | Hindi | सविस्तर वाचा → |
| पश्चिम बंगाल (West Bengal) | राज्य | Kolkata | 23 | Bengali, English | सविस्तर वाचा → |
| अंदमान आणि निकोबार (Andaman and Nicobar Islands) | केंद्रशासित प्रदेश | Port Blair | 3 | Hindi, English | सविस्तर वाचा → |
| चंदीगड (Chandigarh) | केंद्रशासित प्रदेश | Chandigarh | 1 | Hindi, English | सविस्तर वाचा → |
| दादरा आणि नगर हवेली व दमण आणि दीव (Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu) | केंद्रशासित प्रदेश | Daman | 3 | Hindi, English | सविस्तर वाचा → |
| दिल्ली (Delhi) | केंद्रशासित प्रदेश | New Delhi | 11 | Hindi, English | सविस्तर वाचा → |
| जम्मू आणि काश्मीर (Jammu and Kashmir) | केंद्रशासित प्रदेश | Srinagar (Summer) Jammu (Winter) | 20 | Dogri, English, Hindi, Kashmiri, Urdu | सविस्तर वाचा → |
| लडाख (Ladakh) | केंद्रशासित प्रदेश | Leh (Summer) Kargil (Winter) | 2 | Hindi, English | सविस्तर वाचा → |
| लक्षद्वीप (Lakshadweep) | केंद्रशासित प्रदेश | Kavaratti | 1 | English | सविस्तर वाचा → |
| पुडुचेरी (Puducherry) | केंद्रशासित प्रदेश | Pondicherry | 4 | Tamil, Telugu, Malayalam | सविस्तर वाचा → |
भारतीय राज्यांची भौगोलिक व प्रादेशिक विभागणी (Zonal Distribution)
प्रशासकीय सुलभतेसाठी आणि आंतरराज्य सहकार्यासाठी भारताची पाच मुख्य प्रादेशिक विभागांमध्ये (Zonal Councils) विभागणी करण्यात आली आहे:
- उत्तर भारत (Northern Zone): जम्मू-काश्मीर, लडाख, पंजाब, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, राजस्थान, दिल्ली, चंदीगड.
- दक्षिण भारत (Southern Zone): महाराष्ट्र, कर्नाटक, केरळ, तमिळनाडू, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, पुडुचेरी, लक्षद्वीप.
- पूर्व भारत (Eastern Zone): बिहार, झारखंड, पश्चिम बंगाल, ओडिशा, अंदमान आणि निकोबार.
- मध्य भारत (Central Zone): मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, उत्तर प्रदेश.
- ईशान्य भारत (North-Eastern Zone): आसाम, मेघालय, अरुणाचल प्रदेश, नागालँड, मणिपूर, मिझोराम, त्रिपुरा, सिक्कीम (अष्टलक्ष्मी).
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
भारतात सध्या एकूण किती राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेश आहेत?
भारतात सध्या एकूण २८ राज्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेश आहेत.
क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?
क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने राजस्थान हे भारतातील सर्वात मोठे राज्य आहे (३,४२,२३९ चौ. किमी).
लोकसंख्येच्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?
लोकसंख्येच्या दृष्टीने उत्तर प्रदेश हे भारतातील सर्वात मोठे राज्य आहे (२० कोटींपेक्षा जास्त लोकसंख्या).
भारतात सर्वात जास्त जिल्हे कोणत्या राज्यात आहेत?
उत्तर प्रदेश राज्यात भारतात सर्वाधिक म्हणजेच ७५ जिल्हे आहेत.
What's Your Reaction?
